RAPORT

Konsumpcję kremów deklaruje co trzeci dorosły mieszkaniec Polski. Co najmniej raz w tygodniu spożywa je ponad 1/3 użytkowników, raz na dwa tygodnie więcej niż 1/4 konsumentów, a raz w miesiącu lub rzadziej 1/3. Spożycie kremów charakteryzuje sezonowość, spada ono w okresie letnim, a następnie wzrasta od września do końca roku.

Najczęściej spożywane kremy to Nutella firmy Ferrero, która ma nieco ponad połowę rynkum, oraz Snickers i Milky Way firmy MasterFoods o łącznym udziale prawie 1/5 rynku. Trzecie miejsce na polskim rynku, z udziałem nieco wyższym niż 1/10, zajmuje również zagraniczna firma Hero (Schwartau) z markami Shoko, Nusso, Toffi i Trusso. Dalej, już nieco poniżej 10%, plasuje się włocławska Bomilla z kremami o smakach czekoladowym, toffi i orzechowym oraz Terravita z markami Terravita i Rola. Pozostali producenci i private labels to niecała 1/20 rynku.

Grupą docelową zarówno dla wafli, jak i batonów są ludzie młodzi. Z badań SMG KRC wynika, że największą grupą spożywającą te produkty codziennie są konsumenci w wieku do 24 roku życia. Prawie 42% z nich spożywa codziennie batony, a ponad 36% wafle. Producenci tych wyrobów nie mogą jednak liczyć na lojalność konsumentów, gdyż rzadko przywiązują się oni do jednej marki, chętnie za to próbują wszelkich nowości. Dlatego też w tym przypadku znaczącą rolę odgrywają działania promocyjne i reklamowe. Widoczny jest również trend polegający na tym, że zarówno batony, jak i wafelki stają się lżejsze i delikatniejsze w smaku.

Segment wafli pod względem liczby producentów jest bardziej urozmaicony niż segment batonów. Według danych SMG/KRC, najczęściej kupowane marki to Grześki (Kaliszanka), Prince Polo (Kraft Foods) oraz Princessa (Nestle Goplana).

Bardzo dużą popularnością wśród konsumentów cieszą się wafle w czekoladzie Princessa. Jest to jeden z najlepiej sprzedających się produktów w kategorii wafli, w 1999 roku został uhonorowany godłem Teraz Polska. Wafle Princessa możemy kupić o wielu różnorodnych smakach (np. Classic, Mleczną, Orzechową, Arachaidową, Kokosową w białej czekoladzie). Goplana proponuje również wafle Princessa Maxi (o gramaturze o połowę większej od tradycyjnej), w najbardziej popularnych wariantach smakowych - mlecznym i orzechowym.

Bardzo ważną pozycję na rynku wafli zajmuje także firma Kraft Foods, produkująca bardzo popularne wafle Prince Polo oraz wafle Wafelini. Prince Polo są dostępne o kilku smakach (klasycznym, orzechowym, kokosowym) oraz w różnej gramaturze (opakowania 20g, 40g i wersja XXL - 56g).

Trzecim ważnym graczem na omawianym rynku jest Kaliszanka, która proponuje konsumentom wafle Grześki zarówno w polewie czekoladowej, jak i bez polewy, o różnych smakach (kakaowym, orzechowym, toffi). Bogatą ofertę mają także firmy:

- Cadbury Wedel, która jest producentem wafli WW i Snack;
- Jutrzenka będąca producentem dwuskładnikowych wafli Suza, oblanych mleczną czekoladą, wafli kakaowych z chrupkami ryżowymi Zazu, również w mlecznej czekoladzie, wafli Szkolnych oraz Familijnych (bez polewy) o następujących smakach: kakaowo-śmietankowym i truskawkowo-śmietankowym;
- Wawel, który jest producentem wafli Kreolka o smaku kakaowym, orzechowym i mlecznym, o gramaturze 37g i 90g, oraz wafli light, których wartość kaloryczna została obniżona do poziomu ok. 510 kcal w 100 gramach produktu (tradycyjne wafle zawierają zwykle ok. 603 kcal). Wafle te możemy nabyć w kilku smakach (kakaowym i cytrynowym);
- Storck Polska będący producentem wieloskładnikowego wafelka Knoppers;
- Mieszko, który produkuje wafle Traffic Classic, Traffic Orzech Laskowy;
- Nuscate proponująca zarówno wafle bez polewy OK i TipTop, jak i wafle w polewie 4U, 2U, Grażka, Patryk, Toffix, Kokosek, Bajtek;
- Kopernik, który jest producentem wafli w czekoladzie - Tango, Teatralne, Valentino oraz wafli przekładanych kakaowo-orzechowych i kakaowo-waniliowych.

Segment batonów nie jest tak bardzo zróżnicowany pod względem liczby producentów, jak segment wafli, o czym świadczy fakt, że trzy najważniejsze marki: Snickers, Mars i Milky Way należą do jednego koncernu - MasterFoods Polska. Również do niego należą marki Bounty i Twix, które zajmują 6 i 7 pozycję w rankingu batonów najchętniej kupowanych przez konsumentów (wg danych SMG/KRC). Firmę tę, charakteryzuje bardzo sprawna dystrybucja własnych produktów; batony tej firmy można znaleźć niemal w każdym sklepie i zwykle na najbardziej wyeksponowanym miejscu przeznaczonym dla tego typu produktów. Nowością w asortymencie MasterFoods są batoniki bisc - kruche ciastka z czekoladą i nadzieniem w różnych wariantach smakowych (snickers, mars, bounty, twix lub m&m) oraz baton No Name. Drugie miejsce pod względem udziałów ilościowych według omawianych badań zajmuje na rynku batonów firma Cadbury Wedel, w asortymencie której znajdziemy takie batony jak: nadziewany baton Pawełek (na liście 10 najpopularniejszych batonów zajmuje 4 pozycję), Picnic (zajmuje 9 pozycję), Rallye, Rekord, Samba, Pierrot, Bajeczny, Smyk, Stars.

Ważne miejsce na omawianym rynku zajmuje także firma Nestle Goplana, która proponuje batony Lion (zajmuje 8 pozycję w rankingu najpopularniejszych batonów), wzbogacony chrupkami baton Nesquik, baton Bajka - w mlecznej czekoladzie, z kawałkami wafelków i orzechów.

Na omawianym rynku aktywna jest również firma Wawel, która ma w swojej ofercie następujące batony: Danusia (classic, koniakowa, rumowa), Maciek, Adaś, Jacek, Ikar, Baton Toffi, Studencki oraz Orzechowy Przysmak i Kokosowy Przysmak.

Ważnymi producentami batonów są również: Jutrzenka (baton Alibi), Bahia (Brawo, Flirt, Relax), Lu Polska (Black Jack), Terravita (nadziewane batony: Super Mleczny, Super Toffi, Super Truskawkowy i Super Kokosowy), Milano (batony nadziewane).

Na rynku słodkich przekąsek znajdziemy również sezamki i chałwę, kategoryzowane jako wyroby wschodnie. Ich produkcją zajmuje się między innymi firma Leaf Polska, która proponuje konsumentom sezamki Aha (klasyczne, kokosowe, pomarańczowe i w czekoladzie) oraz chałwę waniliową z kawałkami orzechów i z ziarnami słonecznika. Firma Odra również jest producentem chałwy. Ma ona w swym asortymencie chałwę sezamową: waniliową, fantazję, mleczną i orzechową. Ważne miejsce w tym segmencie zajmuje firma Hero (Schwartau), producent batonów Corny, w skład których wchodzą najprzeróżniejsze ziarna, tak egzotyczne (sezam), jak i rodzime.

Najczęściej kupowanym przez konsumentów rodzajem ciastek są herbatniki, ich ilościowe udziały w rynku kształtują się na poziomie około 27%, natomiast udziały wartościowe na poziomie około 33%. Drugie miejsce zajmują wafle, których udziały ilościowe w rynku ciastek wynoszą około 27%, a udziały wartościowe - 23%. Dalsze miejsca zajmują ciastka z dodatkami (wśród których najpopularniejszą kategorię stanowią delicje), których udziały w rynku kształtują się odpowiednio na poziomie 15% i 17%, oraz markizy - 10% i 8%. (Wykres: Ilosciowe udziały w rynku ciastek)

Liderem w branży ciastkarskiej jest Lu Polska - spółka należąca do koncernu Danone. Firma ta posiada obecnie około 41% udziału w rynku, zarówno pod względem ilościowym, jak i wartościowym. Tak silna pozycja jest wynikiem między innymi przejęcia marki Wedel oraz produktów sprzedawanych wcześniej pod logiem San.

Bezpośrednim rywalem Lu Polska jest firma Bahlsen, która ma około 10% udziału w rynku (zarówno ilościowo, jak i wartościowo), lecz jej udziały wciąż rosną. Firma ta jest właścicielem między innymi marek: Hit i Leibniz. Pozostałe firmy, takie jak Olza, Kaliszanka, Goplana, Jutrzenka, Dan Cake, Skawa i inne, mają udziały na poziomie około 10%. (Wykres: Wartosciowe udziały w rynku ciastek)

Segment ciastek cieszy się różnorodnym asortymentem. Można tutaj przytoczyć między innymi następujące firmy i ich produkty:
- LU Polska produkuje Delicje (ciastka biszkoptowe z galaretką, oblane czekoladą), Pieguski (ciastka kruche), Petitki, Łakotki, LU Digestive, LU Holenderskie, Pierniczki Alpejskie i Rodzinka;
- Bahlsen ma w swym asortymencie między innymi markizy HIT, mini-ciasteczka HIT Minis oraz herbatniki Leibniz Minis, Butter oraz ZOO;
- Kaliszanka oferuje herbatniki maślane, Murzynki, Murzynki w czekoladzie, Kruche z cukrem;
- Goplana produkuje między innymi Goplanki w polewie, Kakaowe, Kruche z cukrem, Tip Top;
- Jutrzenka wypieka herbatniki bez polewy Be-be, Zwierzaki, Petit Beurre, Markizy kawowe oraz herbatniki czekoladowe: Elita, Bambi, Bo-bo, Mambo, Zwierzaczki, Jeżyki Bakaliowe;
- Lubelska spółdzielnia cukiernicza Solidarność produkuje Ciasteczka z Wenecji, Ciasteczka Luizy, Ciasteczka na Bis, Ciasteczka Firmowe, Herbatniki z cukrem, Ciasteczka Teofila, Herbatniki bakaliowe i wiele innych.

Przy zakupie ciastek konsumenci bardzo często kierują się ceną. Nie bez znaczenia jest również marka i smak, mają one znaczenie przede wszystkim dla mieszkańców dużych miast, a także wtedy, gdy ciastka są kupowane ze względu na oczekiwanych gości. Generalnie możemy jednak mówić o wzroście zainteresowania ciastkami z niższej półki cenowej. Polityka niskich cen jest zwykle sposobem działania charakterystycznym dla mniej znanych, lokalnych producentów, których nie stać na działania reklamowe. Często sprzedają oni swe wyroby pod marką własną sieci handlowych. (Wykres: Wartosciowe i ilościowe udziały poszczególnych firm w rynku ciastek (dane w %))

Popularnością cieszą się także ciastka sprzedawane luzem, na wagę. Mają one wielu zwolenników zarówno w małych miejscowościach, na wsi, jak i w większych miastach, gdzie sprzedają się głównie w sklepach osiedlowych. Wielu producentów ciastek sprzedawanych na wagę próbuje zwrócić uwagę konsumentów, proponując ciastka o oryginalnym wyglądzie i smaku. Innym sposobem zachęcenia konsumenta do kupna swoich wyrobów jest eksponowanie ich w kilkukilogramowych kartonach - witrynach, na których umieszcza się w sposób jak najbardziej widoczny logo producenta. Ważne miejsce na tym rynku zajmuje firma Celpol, producent ciastek sprzedawanych w opakowaniach lub luzem. W jego ofercie znajdują się między innymi: Pierniki, Ciastka z kremem, Ciastka biszkoptowe, Markizy i Ciastka glazurowane oraz Herbatniki.

Należy wspomnieć także o tym, że sprzedaż ciastek charakteryzuje się pewną sezonowością. Ich spożycie zwykle wzrasta w sezonie wiosennym, w okresie od marca do maja. W okresie letnim popyt na ciastka spada (dotyczy to zwłaszcza ciastek w polewie czekoladowej), rośnie natomiast zainteresowanie lodami i cukierkami. Natomiast w okresie jesiennym a także w okresach przedświątecznych notujemy kolejne wzrosty w poziomie spożycia ciastek. W czasie poprzedzającym zarówno Boże Narodzenie, jak i Wielkanoc szczególnym zainteresowaniem cieszą się ciastka na wagę przygotowane specjalnie na okazję świąt.