RAPORT

Segment cukierków można ogólnie podzielić na trzy kategorie: cukierki twarde, karmelki, landrynki, dropsy, draże, itp.; cukierki miękkie, toffi, cukierki do żucia, żelki, których spożycie rośnie pomimo relatywnie wyższych cen; pozostałe wyroby - cukierki witaminizowane, cukierki pudrowane.

Do najważniejszych firm działających na tym rynku można zaliczyć: Nestle Goplana, która oferuje konsumentom szeroki asortyment produktów takich jak: karmelki miodowe, cukierki miętowe Minties (classic, cytrynowe, extra mocne), orzeźwiające karmelki o smaku miodowym Ice, landryny owocowe, karmelki malinowe Malinki, cukierki z nadzieniem orzechowym Arachidki, karmelki z nadzieniem kakaowym z dodatkiem alkoholu - Kukułki, tradycyjne Krówki, cukierki toffi Toffo (de Luxe, Mleczne i Sezamowe), cukierki Miętowe i Miętowe Extra Mocne, karmelki z naturalnym sokiem owocowym Brando (cytrynowe, fresh, jabłkowe, truskawkowe, wieloowocowe).

W asortymencie Leaf Polska znajdziemy cukierki Hops (Supermint, Landryny, Jabłko&Jabłko, Crystal Mint, Orange&Lemon, Truskawkowe, Kwaśne i Tropikalne) oraz Toffi de lux (waniliowe, czekoladowe i sezamowe).

Storck Polska proponuje konsumentom międzynarodowe marki cukierków - Nimm2, Werther's Original, Ice Fresh. Omawiając rynek cukierków, należy także wspomnieć o następujących firmach: Fazer (Dumle, Dumle bananowe, Fantazja, Fazermint, Liqueur, Geisha oraz Admirał), Mieszko (Kukułki, Kon-Tiki, Krówki, Kremówki, Landryny, Miętowe, Eukaliptusowo-Miętowe, Ice Extreme, Zozole, V + orange&lemon), Wawel (Kukułki, Raczki, karmelki Miętowe, musujące Do-do, Pepermintki, Landryny oraz Mieszanki), a także o firmie Odra z Brzegu (Cytruski, Landrynusy, Miętówki, karmelki Atut, Lodowce, Mini Owocowe, Mini Relax, Mini Miętowe, Milk Candy, Zielone Jabłuszko, musujące Bom Bom, Kapitańskie, Kukułki oraz Mieszanki), jak również Jedność (Pastylki pudrowe o różnych smakach, Krówka Polska, cukierki do żucia Bo Do, Karmelki owocowe Zebra, Karmelki truskawkowo-śmietankowe Joguś).

Różnorodność charakteryzuje także segment cukierków odświeżających, na którym działają takie firmy jak: Warner Lambert, która proponuje konsumentom odświeżające cukierki i dropsy Halls dostępne w kilku smakach (oryginal, extra strong, czarna porzeczka, miód i cytryna oraz wiśnia), a także cukierki Vita-C o różnych smakach (pomarańczowym, cytrynowym, grapefruitowym i truskawkowym). Bardzo popularne na tym rynku są również cukierki Tic-Tac firmy Ferrero Polska, produkowane w dwóch smakach - miętowym i owocowym. Popularnością cieszą się również produkowane przez firmę Van Melle Mentosy, które dostępne są między innymi w następujących smakach: Mint, Strong Mint, Apple i Fruit. Omawiając rynek cukierków odświeżających, nie można pominąć produktów takich, jak: pastylki odświeżające Mynthon, Mini Cukierki i dropsy Hops (Ice Mint, Jabłko&Jabłko oraz Citrus), dropsy Bomba (miętowe i tropikalne, produkowane przez firmę Leaf Polska.

Omawiając segment, jaki stanowią dropsy, należy także wspomnieć o firmie Nestle Goplana, w asortymencie której znajdują się dropsy Brando, Brando Fresh, Miętowe, Cytrynowe i Miętowe Extra Mocne oraz firmie Mieszko będącej producentem następujących cukierków: Ice, Zozole orange & lemon. Wśród dropsów często pojawiają się również małe opakowania znanych marek firmy Storck Polska - Werther's Original, Nimm 2 i Ice Fresh.

Na rynku słodyczy obecne są również żelki. Otrzymuje się je z napowietrzonej masy, w skład której wchodzi zagęszczony roztwór cukrowo-skrobiowy, substancje żelujące, tłuszcz i substancje smakowe, zapachowe i barwiące. Żelki znajdują się między innymi w asortymencie firm takich, jak: Haribo (żelki w najróżniejszych kształtach i smakach), Jutrzenka (Miśki, Serduszka, Malinki, Mentolki, Kuku Ryku, Dżo), Nestle Goplana (Jo-Jo, Dżdżownice, Misie, Marshmallow bananowe, Ząbki), Mieszko (Gumini: Dinos, Bendos, Bubos), MasterFoods (Starburst). Należy tutaj zauważyć, że aktywność w segmencie żelek zaczynają przejawiać sieci handlowe wprowadzające własne marki tego wyrobu.

Osobną kategorię na omawianym rynku stanowią draże. Można je podzielić na miękkie (nadziewane) i twarde (bez nadzienia). Znajdują się one w asortymencie takich firm, jak: Jutrzenka (Draże Bydgoskie, Kakaowe, Orzechowe, Mleczne, Kokosowe oraz Chińskie), Skawa Wadowice (Drażetki Orzechowe, Kokosowe, Kakaowe, Śmietankowe). Wymienione powyżej firmy produkują nie tylko draże, ale także tak zwane kamyki (orzeszki w słodkiej polewie), produkcją których zajmuje się również firma Odra. Ponadto Jutrzenka ma w swym asortymencie rodzynki i orzechy laskowe w czekoladzie, tego typu produkty znajdziemy również w ofercie Kraft Foods (Lila Stars). Natomiast Nestle Goplana proponuje nam drażetki czekoladowe w polewie cukrowej - Lentilky; produkt podobnego rodzaju ma w swym asortymencie firma MasterFoods, są to drażetki M&M. W ofercie tej firmy znajdują się także owocowe drażetki Skittles. W tym segmencie obecność swą zaznacza również firma Jedność, producent drażetek Digimon.

Na rynku cukierków znajduje się także segment lizaków. Firma Van Melle dystrybuuje popularne lizaki Chupa Chups (o wielu różnorodnych smakach, także z gumą balonową). Lizaki ma także w swojej ofercie firma Fazer, która proponuje następujące ich rodzaje: Buziaki, Buziakowe Zoo, One Cola, Cmok oraz Słodkie Strachy. Produkcją lizaków zajmuje się również poznańska firma Bahia, w jej ofercie znajdziemy lizaki takie, jak: Hit, Hit Fruit, Hit Choco (z tatuażami), Hit o smaku mięty, o smaku toffi oraz Hit Mix. W asortymencie Wedla znajdują się lizaki Tęczowe, Robokulki Superbarwiące, Robokulki Superowocowe i Big Gum (z gumą do żucia).

Rynek słonych przekąsek stanowią przede wszystkim chipsy ziemniaczane, chrupki, paluszki, krakersy, mieszanki słonych ciasteczek oraz orzeszki. Rynek ten obecnie wciąż jest w fazie wzrostu, co w dużym stopniu wiąże się ze zmianami w stylu życia konsumentów w Polsce. Cechą charakterystyczną dla tego rynku jest również zmienność. Świadczą o tym fakty takie jak ten, że w 1996 roku na rynku największą popularnością cieszyły się paluszki - charakteryzowały się największym udziałem ilościowym; w roku 1998 miejsce to zajęły chipsy, 2000 w roku pozycję lidera nadal utrzymywały chipsy, ale wyraźnie wzrosła pozycja chrupek. W roku 2001 połowa rynku słonych przekąsek należała do chipsów ziemniaczanych, blisko 30% do chrupków, 13% stanowiły paluszki i precelki, a orzeszki, krakersy i prażona kukurydza - 10%.

Należy jednak zaznaczyć, że pod względem wartościowego udziału w rynku słonych przekąsek największe udziały także należą do chipsów, ich wartość sprzedaży zwiększyła się od roku 1995 do roku 2000 ze 140 mln zł do 450 mln zł. Pod względem ilościowym sprzedaż chipsów w tym okresie zwiększyła się blisko o 140%. Najczęściej kupowane przez konsumentów smaki chipsów to: paprykowe, cebulowe, cebulowo-serowe oraz bekonowe. (Wykres: Rynek słonych przekąsek w 2001 roku)

Na rynku słonych przekąsek traktowanym łącznie dominuje firma Lorenz Bahlsen Snack World, która posiada również markę Lajkonik. Ma ona w swojej ofercie między innymi chipsy Crunchips, chrupki Peppies Curly i Monster Munch. Ponadto oferuje inne słone przekąski, takie jak paluszki Salzetten i Lajkonik, krakersy Lunch Clubs i Super Krakersy Lajkonik, precelki Brezies oraz Lajkonik, a także słone mieszanki Party Stars i Smakowity Mix Lajkonik.

Natomiast w samym segmencie chipsów i chrupek liderem jest firma Frito Lay. Oferuje ona chipsy Lay's i Lay's Max oraz chrupki Twistos i Cheetos. Jej asortyment obejmuje także słone paluszki i precelki Rold Gold.

Ważni gracze na tym rynku to także następujące firmy: Polsnack - producent m.in. Chio Chips, słonego pieczywa i orzeszków oraz firma Star Foods, która jest producentem chipsów Star Chips, Rebels, Mr Snaki i Hyper oraz słonych paluszków i popcornu.

Warto w tym miejscu wspomnieć również o nowej i zupełnie odmiennej kategorii chipsów, jaką stanowią chipsy owocowe. Znajdują się one w ofercie firmy Gaya-Mensana pod nazwą Fruxy. Dostępne są o dwóch smakach: jabłkowym i bananowym.

W segmencie słonych paluszków oraz krakersów dominuje wspomniana już wcześniej wraz ze swoim asortymentem firma Lorenz Bahlsen. Na rynku słonych przekąsek znane są również paluszki produkowane przez Lubellę, Delectę, Polsnack i Star Foods. W przypadku segmentu słonych przekąsek w formie miksów pozycję lidera zajmuje tutaj firma Polsnack będąca właścicielem firmy i marki Wolf. Także i w tym segmencie znajdziemy produkty Lorenz Bahlsen (mieszanka koktajlowa Party Stars) i Frito Lay (mieszanka Rold Gold).

Jak już wcześniej wspomniano, na rynku słonych przekąsek ważne miejsce zajmują chrupki. Obok firm takich jak Frito Lay, Star Foods, Lorenz Bahlsen i Polsnack, ważne miejsce zajmuje Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe K&D KADAR ze Stodzewa. Firma ta, według badań AC Nielsen, w 2000 roku miała udziały ilościowe rynku na poziomie około 43%. Jej asortyment obejmuje chrupki ziemniaczane i kukurydziane FLIPS w wielu wariantach smakowych oraz chipsy i słone przekąski.

Na omawianym rynku ugruntowaną pozycję zdobył segment orzeszków. Na tym polu pozycję lidera zajmuje firma Felix, z którą konkurują firmy takie, jak: Aromat, Domat, Polsnack, Star Foods i Jutrzenka. Pośród różnorodnych propozycji w asortymencie tego segmentu znajdują się różne rodzaje orzechów (ziemne, nerkowce, pistacje, fistaszki oraz miksy - także z bakaliami), przyrządzone na różne sposoby: solone, z papryką, z miodem, a także orzeszki ziemne light.

Podstawowym składnikiem gumy do żucia jest tak zwana baza gumowa, pełniąca funkcję zarówno stabilizatora, jak i zagęszczacza. W skład gumy do żucia wchodzi również tłuszcz roślinny, naturalne bądź sztuczne barwniki, aromaty spożywcze, lecytyna, przeciwutleniacze i środki słodzące. Jako środka słodzącego często używa się zamiast cukru substancji takich, jak: ksylitol (ma słodki smak i dobrze rozpuszcza się w wodzie) lub sorbitol (ma smak zbliżony do cukru, nadaje wilgotność); czasami bezcukrowe gumy słodzone są również aspartamem.

Światowym potentatem na rynku gum do żucia jest firma Wrigley. Dwa najbardziej klasyczne produkty tej firmy to guma miętowa Spearmint i owocowa guma Juicy Fruit, które zostały wprowadzone na rynek w 1892 roku i są jednymi z najstarszych marek na świecie.

W Polsce produkcja gum do żucia miała swój początek już w okresie międzywojennym, dziś rynek ten został niemal w całości opanowany właśnie przez firmę Wrigley. Zanim firma ta oficjalnie weszła na polski rynek, trzy główne marki - Spearmint, Doublemint i Juicy Fruit były dostępne zarówno na bazarach, jak i w sklepach Peweksu, stanowiąc znamiona luksusu. W roku 1992 powstała w Polsce firma dystrybucyjno - handlowa Wrigley, a proponowane przez nią produkty cieszyły się ogromną popularnością. Popyt na gumy okazał się tak wielki, że w 1996 roku rozpoczęto ich produkcję na miejscu, w nowo wybudowanej fabryce Wrigleya w Poznaniu. Wytwarza się w niej ponad 4 mld listków gum Winterfresh, Orbit, Airwaves, Juicy Fruit, Spearmint oraz Doublemint w skali roku. Na naszym rynku obecna jest również balonowa guma Hubba Bubba, produkowana przez Wrigley i sprowadzana do Polski z Francji. Nowością w asortymencie Wrigley są pastylki do żucia X-cite, które pojawiły się na rynku w maju 2002 roku.

Obecnie firma Wrigley kontroluje ponad 99% polskiego rynku gumy do żucia. Na początku swojej działalności w Polsce firma miała kilku konkurentów w postaci producentów takich marek jak Hollywood oraz Stimorol (wytwarzana przez duńską firmę Dandy), obaj producenci wycofali się jednak z tego rynku. W tej chwili w branży działa oprócz Wrigley jedynie hiszpańska firma The Joyco Company, produkująca balonową gumę dla dzieci - Boomer.

Jednym z czynników sukcesu Wrigley są udane kampanie reklamowe. Firma wydaje na działania marketingowe i kampanie reklamowe blisko 40% swoich rocznych przychodów - w roku 2001 była to kwota 900 mln dolarów (źródło: "Profit", lipiec 2002). W Polsce od stycznia 2001 do marca 2002 firma wydała 157 mln 887 tys złotych. Reklamy firmy Wrigley są opracowywane w USA, tam także powstają spoty reklamowe, które następnie są rozsyłane do innych krajów. Obecnie w Polsce emitowane są trzy różne reklamy gum: Orbit, Winterfresh i Airwaves. Najsilniej reklamowane marki to Winterfresh i Orbit.

Od kilku lat Wrigley stara się przekonać konsumentów o korzystnych dla zdrowia i higieny jamy ustnej aspektach żucia gumy. Guma (nie zawierająca cukru) jest reklamowana jako produkt, który pozwala nie tylko zachować świeży oddech, ale również zapobiegać próchnicy.

W Polsce stale rośnie spożycie słodyczy oraz słonych przekąsek, chociaż daleko nam jeszcze pod tym względem do krajów Europy Zachodniej. Na rynku pojawia się cały czas wiele nowych produktów, czemu towarzyszy wysoka aktywność promocyjno-reklamowa ich producentów. Czas pokaże, czy segment ten będzie się rozwijał, biorąc wszakże pod uwagę stałą już tendencję wzrostową, wydaje się to pewne. Nakłady inwestycyjne w tę branżę wskazują, że ogół producentów jest dobrej myśli. Także przeciętna półka z tym towarem w sklepie powiększa się, co świadczy o podobnym nastawieniu handlowców.